Wat is MDT?
De Maatschappelijke Diensttijd (MDT) is een landelijk programma waarin jongeren (12-30 jaar) zich vrijwillig inzetten voor de samenleving, hun talenten ontwikkelen en nieuwe mensen ontmoeten. MDT helpt jongeren groeien en draagt bij aan een sterkere, meer verbonden samenleving.
Jongeren doen dit via een MDT-traject dat past bij hun interesses, bijvoorbeeld in de zorg, sport, cultuur of buurt. Tijdens hun traject krijgen jongeren begeleiding en ruimte om te ontdekken wat zij kunnen en willen bijdragen.
Een MDT-traject bestaat uit drie pijlers:
Iets doen voor een ander en/of de samenleving
Talentontwikkeling
Betekenisvolle ontmoetingen
Lees meer over de drie pijlers en andere kwaliteitselementen en programmavoorwaarden:
Hoe werkt MDT?
MDT wordt uitgevoerd door een breed netwerk van meer dan 3000 organisaties. Dit netwerk bestaat uit onder andere maatschappelijke organisaties, gemeenten, onderwijsinstellingen en bedrijven. Deze organisaties ontwikkelen MDT-projecten en begeleiden jongeren tijdens hun MDT-traject. MDT wordt gedeeltelijk gefinancierd door de Rijksoverheid (Ministerie van OCW), via de MDT-subsidieregeling, en gedeeltelijk door cofinanciers.
Onze werkwijze
Als programma betrekken we bij alle relevante ontwikkelingen en vraagstukken degenen die er in de praktijk mee te maken krijgen. Deze werkwijze van participatie en co-creatie maakt het MDT-programma uniek.
Jongeren beslissen mee over de inhoud en ontwikkeling van MDT, onder andere via het MDT-jongerenpanel en via jongerenparticipatie binnen hun eigen MDT-project
MDT-organisaties werken actief mee aan de ontwikkeling van MDT. Dit doen we op verschillende manieren, bijvoorbeeld met vragenlijsten, diepte-interviews, co-creatiesessies en ontwerpteams.
De lerende aanpak van MDT zorgt ervoor dat het programma blijft aansluiten bij wat jongeren en de samenleving nodig hebben.
Programmaplan 2026-2030
Het programmaplan 2026-2030 beschrijft de koers van MDT voor de komende jaren. De kern van MDT blijft daarbij onveranderd. MDT biedt jongeren tussen de 12 en 30 jaar de kans om hun talenten te ontwikkelen, betekenisvolle ontmoetingen aan te gaan en iets te doen voor een ander. Daarmee draagt MDT bij aan twee belangrijke maatschappelijke opgaven: veerkrachtige en mentaal gezonde jongeren en een sterke, weerbare samenleving.
In het programmaplan zijn vijf programmalijnen uitgewerkt die richting geven aan de verdere ontwikkeling van MDT:
We bepalen samen de koers: jongeren centraal
We zetten in op kwaliteit, impact en het leren van en met elkaar
We creëren meer ruimte en zeggenschap voor de regio
We vergroten het inhoudelijk draagvlak voor MDT
We zorgen dat MDT er voor élke jongere is
Deze programmalijnen vormen de basis voor de keuzes en ontwikkelingen in de periode 2026-2030.
De ontwikkeling van MDT
Leren in proeftuinen
MDT werd in het Coalitieakkoord 2017 van Rutte III geïntroduceerd. Vanaf het begin is het programma in samenwerking met jongeren, maatschappelijke organisaties, scholen, gemeenten, bedrijven en ministeries ontwikkeld. Hierdoor is gedeeld eigenaarschap gecreëerd en is ervoor gezorgd dat MDT goed aansluit bij de praktijk.
Op basis van de opgehaalde wensen en behoeften wordt begonnen met drie subsidierondes van ‘proeftuinen’ (ronde 1 in mei 2018, ronde 2 in oktober 2018, en ronde 3 eind 2019 de “gemeenteronde” ofwel de “intensieve variant”), alle drie via subsidie-uitvoerder ZonMW.
In deze drie proeftuinrondes experimenteren in totaal 87 projecten met ruim 17.500 deelnemende jongeren met verschillende invullingen van het concept. De uitkomst van de drie proeftuinrondes: MDT wordt in maart 2020 een volwaardig programma.
MDT wordt een volwaardig programma
In de proeftuinen is mede aan de hand van de uitkomsten van het doorlopende evaluatie onderzoek geleerd wat wel en wat niet werkt. Deze kennis leidt tot een aantal kaders waaraan nieuwe MDT-aanbieders moeten voldoen in het aanbieden van MDT-trajecten aan jongeren. Via een MDT zetten jongeren (12-30 jaar) zich in voor een ander of voor de samenleving in minimaal 80 uur binnen een periode van zes maanden. Tegelijkertijd ontwikkelen zij hun talenten en ontmoeten zij mensen van buiten hun eigen ‘bubbel’.
Van VWS naar OCW
In het regeerakkoord 2021 ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ zien de regeringspartijen VVD, D66, CDA en CU de waarde van MDT en zetten in op een significante uitbreiding. Het akkoord stelde dat MDT overgaat van het Ministerie van VWS naar het Ministerie van OCW en dat het jaarlijkse budget werd verdubbeld.
Om de gewenste opschaling te realiseren is de samenwerking gezocht met subsidie-uitvoerder DUS-I, die vanaf 2022 – via subsidieronde 5a – MDT bijstaat om grotere subsidierondes mogelijk te maken. Daarnaast zijn activiteiten opgezet om scholen en gemeenten meer te betrekken bij MDT en jongeren op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met MDT.
In het akkoord werd ook gesproken over de maatschappelijke opgaven waaraan MDT moet bijdragen. Zo werden de thema’s kansengelijkheid, inburgering & integratie en eenzaamheid onder ouderen genoemd. In de periode 2022-2024 is gewerkt aan een aanpak op deze thema’s en is bijbehorend onderzoek uitgevoerd.
Opschalen en versterken
In de periode 2020 t/m 2025 zijn er 7 subsidieronden van start gegaan. In deze subsidierondes staan vooral de groei van het netwerk en de opschaling naar een landelijk dekkend netwerk centraal, zodat elke jongere in Nederland een MDT in de buurt heeft die aansluit bij de eigen behoeften en interesses.
Vanuit deze rondes zijn subsidies toegekend aan 533 reguliere MDT-projecten. Samen met de projecten vanuit de proeftuinen (87) hebben in totaal 620 projecten subsidie ontvangen.
Meer over de ontwikkeling van MDT lees je in de rapporten en publicaties over MDT: